Sağlık bakanlığının 2007 Nisan  ayında yayınladığı genelgeye göre  ülkemizde ev hemodiyalizi yapmak serbest hale geldi. Genelge yayınlandı ama bu diyalizi kim ya da kimler nasıl ve hangi ücretle yapacak? SGK ev hemodiyalizini finanse ediyor mu? ya da edecek mi? Ev hemodiyalizini yapmaya niyetlenen  hekimler , merkezler var mı?Ev hemodiyalizi kimlere yapılacak? İsteyen herkese yapılabilecek mi? v.b onlarca soru herkesin aklında ve cevapsız durumda. Bu gün 2007 yılında Sağlık bakanlığımız tarafından izni çıkan ev hemodiyalizi hakkında bilgi vermeye çalışacağım..Sohbetin sonunda ilk baştan akla gelen bir çok soruda yanıtlanmış olacak sanırım...
Öncelikle ev hemodiyalizi nedir sorusunu yanıtlayalım. Ev hemodiyalizi diyaliz merkezlerin de haftada 3 kez 4 saatlik seanslarla yapılan standart hemodiyalizin, hastanın kendi evinde haftada 3 ila 6 seans ve seans süreside 10 saate kadar uzatılabilen , hasta tarafından yapılan ve amaçı daha iyi diyaliz ,daha iyi kilo kontrolü , daha iyi  fosfor, potasyum kontrolü ,daha az fosfor bağlayıcı ve eritropoetin kullanmakla birlikte hasta yaşam kalitesini artırarak hasta ömrünü uzatığı bilimsel olarakta  ispatlanmış bir yöntemdir. Bu yöntem sadece ülkemizde  uygulanmamaktadır.Dünyada halen Yeni Zelanda Avustralya da başarı ile uygulanmaktadır.
Ev hemodiyalizi nasıl yapılır?Standart diyalizden üstünlükleri nelerdir?
Ev diyalizi uygulaması Sorumlu  hekim tarafından , EV HEMODİYALİZİ RUHSATI almış kamu kurum ve kuruluşları ile özel diyaliz merkezlerine ait diyaliz tedavi merkezince yapılır. Ev hemodiyalizinde hasta için değişik alternatifler söz konusudur. Hasta diyalizini gece gündüz , 3-6 seans ve 10 saate kadar uzatabilir. Diyaliz için kullanılan fistül, katater , suni greft ev diyalizinde de aynen kullanılr. Ev hemodiyalizinin avantajları ise:öncelikle hasta istediği saatte diyalize girecek. daha uzun diyaliz olduğu için daha iyi kan basıncı sağlanarak daha az kalp büyümesi görülecek bu da hastanın yaşam süresini ve kalitesini artıracaktır. Eğer hasta  4 saaten uzun diyaliz yaparsa iştahı artacak,deri rengi düzelecek ,enerjisi artacak , daha iyi üre temizlenmesi olacak, fosfor kontrolü daha iyi olacak daha az epo kullanacaktır.
Ev hemodiyalizi herkese yapılabilir mi?  
Ev hemodiyalizi  yapabilmek için  öncelikle hastanın istekli olması birinci kural. Daha sonra diyaliz dışında başka hastalığının olup olmaması,yaşı,fiziki durumu, hastanın kendi rutin işlerini görüp görememesi, görme ve el becerileriyle ilgili ciddi bir sorunun olmaması tercih sebebidir. Ancak uygulamayla ilgili karar sorumlu hekim+hasta+eğitim ekibi tarafından verilecektir .Ayıca hastanın evinin de bazı özelikleri taşıması gerekmektedir. Bunlar  kısaca su sistemi ve diyaliz makinasının yerleştirilebileceği buyüklükte  alanını olmalı,su ,gider ve elektrik sistemi yeterli olmalıdır.
Eğer ev hemodiyalizi uygulamaya karar verirseniz neler yapacaksınız?
Öncelikle sorumlu hekinizle görüşerek ev hemodiyalizinin size uygun olduğunuzu düşünürse , siz ve\veya bir yakınınız 2 aylık bir eğitime alınacaksınız. Eğitim ekibinde nefrolok + diyaliz hemşiresi + teknisyen bulunacaktır. Eğitim süresi sonunda    ev hemodiyalizini siz veya yakınınız tarafından evde uygulanabileceği bir heyet tarafından değerlendirilecek:siz ve\veya yakınınızın ''ev hemodiyalizi uygulayabilir ''yeterlilik belgesini aldıktan sonra  evde diyaliz yapabilirsiniz.
Evde hemodiyaliz uygulaması nasıl olacak?
Ev hemodiyalizi için gerekli diyaliz makinası ve gerekli diğer gereçler diyaliz merkezi tarafından ücretsiz olarak karşılanacaktır. Hasta ev hemodiyalizi için merkezde eğitim alırken teknik servisler evde sistemin yerleştirilmesi ve elektrik,su,giderler kontrol edilerek kullanıma hazır hale getireceklerdir. Diyaliz yönetmenliğine uygun olarak evdeki su sisteminin bakteriyolojik ve kimyasal analizleri merkez tarafından yapılacaktır. Diyaliz merkezi diyaliz sarf malzemelerinin evinize ulaşmasında ve atıkların toplanması işlerini organize edecektir. Diyaliz sarf malzemesi , su sistemi analizleri ve çöplerin alınmasından dolayı hastadan ücret talep edilemeyecektir.
Ev hemodiyalizi yapan hastanın evde takibi nasıl olacaktır?
Evde hemodiyalize başladığınız ilk hafta doktor , diyaliz hemşiresi ve diyaliz teknisyeni hastayı  evinde ziyaret ederek evde son kontrolleri tekrar edeceklerdir. Ayrıca daha sonraki takiplerde ve acil durumlar için 24 saat telefonla ulaşabileceği ve gerektiğinde hastayı  evde ziyaret edebilecek  nefrolok ,diyaliz hemşiresi ve  teknik servis  olacak. Hastaya eğitim veren ekip 3 ayda bir düzenli olarak hastayı evinde ziyaret edecek. Aylık tahliler her ay doktor tarafından değerlendirilecek ve kayıtlar saklanarak diyaliz merkezindeki kayıtlarla birlikte sağlık bakanlığına bildirilecektir. Ev hemodiyalizi yapan hastanın aylık rutin tahlilleri merkez tarafından yaptırılacak ve ücret alınmayacaktır.
Ev hemodiyalizi güvenli midir? Olası riskleri nelerdir?
Evde hemodiyaliz uygulaması  en az  diyaliz merkezinde  yapılan diyaliz kadar güvenlidir. En sık karşılaşılan problem cihaz alarmlarıdır. Ev hemodiyalizi  hastalarının damar yolu ile ilgili problem sıklığı , bir merkezde diyalize giren hastalarla benzerdir, hatta daha azdır. Ev de diyaliz olurken ortaya çıkabilecek olası riskler ( setlerin ayrılması ,makine alarmları,hava kaçağı ,tansiyon yükselmesi-düşmesi ,diyaliz sırasında elektrik-su kesilmesi,pıhtılaşma v.b) açısından eğitim döneminde hasta ve yakını gerekli eğitimleri alacaklar . Acil durumlar için Ambulans ve diyaliz ekiplerine 24 saat telefonla ulaşabileceklerdir.
Hastaların yaşam kalitesi ve sağlıkları ile ilgili bu kadar uygun ve uyumlu tedavinin yönetmenliği  oluşturulmuş. Şu anda  ruhsatlı ev hemodiyalizi yapan merkez ya da merkezler  var mı?
Bildiğim kadarıyla İzmir  ve İstanbul da birer merkez  ev hemodiyalizi için ruhsat aldı. Ancak aktif olarak hasta alıp takip edemiyorlar. Çünkü ruhsatlı merkezler hastaya bu hizmeti verirken ücret talep etmeyecekleri genelgede açık olarak belirtilmiştir. Merkez  yaptığı ev hemodiyalizini SGK ya fatura etme durumunda değildir. Sebebi de SGK tarafında ev hemodiyalizi için fiyat belirlenmemiş,haftada kaç seans , kaç saat olacağı açıklığa kavuşturulamamıştır. Yani merkezdeki diyaliz gibi haftada 3 kez 4 saat mi yapılacak  ve standart ücret ödenecektir. Ya da hasta yaşam kalitesini ve süresini daha da uzatmak için 3-6 seans ve 10 saate kadar uzun diyaliz fiyatlandırması yapılarak  uygulama  yapılacaktır.
Sonuç olarak Ülkemizde ev hemodiyaliz ile ilgili yönetmenlik 2007 yılında çıkarılmıştır. Ev hemodiyalizi için hasta ve merkez vardır. Tedavinin geri ödeme belirsizliği devam etmektedir.